Catch-Up.
ສຶກສາ ແລະ ວິເຄາະການປ່ຽນແປງຢູ່ເຂດພູດອຍ

ຜັນຂະຫຍາຍວິທີການ ພັດທະນາແບບຍືນຍົງ
ຢູ່ເຂດພູດອຍ
ໃນ ສປປລາວ.

ກິດຈະກໍາ B2: ສຶກສາຜົນກະທົບຈາກນະໂຍບາຍທີ່ດິນທີ່ມີຕໍ່ການຈັດການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດ

 
 
ຂອບເຂດ ຈຸດປະສົງ ວິທີການ ຜົນທີ່ໄດ້ຮັບ ຄູ່ຮ່ວມງານ

    ລັດຖະບານແຫ່ງ ສປປລາວ ໄດ້ພິຈາລະນານະໂຍບາຍທີ່ດິນ (ຕົວຢ່າງ, ການວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ, ການມອບດິນມອບປ່າ, ການຍົກຍ້າຍບ້ານ, ການສໍາປະທານທີ່ດິນ, ການສ້າງເຂດປ້ອງກັນ) ເພື່ອເປັນການພັດທະນາເສດຖະກິດ, ຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ປົກປັກຮັກສາສິ່ງແວດລ້ອມໄປພ້ອມກັນ ຊຶ່ງເປັນໜຶ່ງໃນ 3 ເສົ້າຄໍ້າແຫ່ງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງດ້ານການກໍານົດເຂດ ແລະ ການວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ກໍ່ຍັງເປັນແນວຄວາມຄິດໃໝ່ ທີ່ໄດ້ຮັບການພັດທະນາ ໂດຍການຍົກຄໍາຖາມທີ່ສໍາຄັນຂື້ນມາສົນທະນາກັນເລື້ອຍໆ ອີງໃສ່ຄວາມເປັນໄປໄດ້ຈາກການໂຕ້ແຍ້ງກັນລະຫວ່າງຄວາມແຕກຕ່າງທາງດ້ານວິທີການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນພື້ນທີ່ ແລະ ຜົນລັບທີ່ໄດ້ຮັບຈາກການສຸມນະໂຍບາຍການວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ເພື່ອປັບປຸງຊີວິດການເປັນຢູ່ ແລະ ທັດສະນີຍະພາບພື້ນທີ່.

    • ເພື່ອຈັດລຽງປະເດັນບັນຫາທີ່ພົວພັນເຖິງການວາງແຜນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍທີ່ດິນ ໃນເຂດພູດອຍ ສປປລາວ. ຊຶ່ງໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຢູ່ເມືອງເປົ້າໝາຍສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ ໂດຍນໍາໃຊ້ວິທີການວິເຄາະແບບສົມທຽບກັບພື້ນທີ່ອື່ນໆ ແລະ ການທົບທວນເອກກະສານທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ,

    • ເພື່ອທໍາຄວາມເຂົ້າໃຈເຖິງກົນໄກທີ່ມີອິດທິພົນຕໍ່ນະໂຍບາຍທີ່ດິນ ໃນການຈັດການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດໃນທ້ອງຖິ່ນ, ຂົງເຂດ ແລະ ພາກພື້ນ ພ້ອມທັງທໍາຄວາມເຂົ້າໃຈເຖິງຜົນລັບຂອງການພັດທະນາຢູ່ເຂດພູດອຍ ທາງພາກເໜືອຂອງ ສປປລາວ,

    • ເພື່ອສະໜອງຄູ່ມືແນະນໍາກ່ຽວກັບນະໂຍບາຍທີ່ດິນ ໂດຍການພິຈາລະນາຈາກ 3 ມິຕິຂອງການພັດທະນາແບບຍືນຍົງໄດ້ແກ່: ເສດຖະກິດ, ສັງຄົມ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ.

    1. ການທົບທວນເອກກະສານ

    ທົບທວນເອກກະສານ ແລະ ສັງລວມຂໍ້ມູນ 20 ປີ ຄືນຫຼັງ ເລີ່ມຈາກຕົ້ນປີ 1990 ທີ່ໄດ້ລິເລີ່ມຈັດຕັ້ງປະຕິບັດແຜນງານວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ແລະ ມອບດິນມອບປ່າ ຢູ່ແຂວງຫຼວງພະບາງ ແລະ ແຂວງໄຊຍະບູລີ. ພ້ອມທັງໄດ້ສ້າງແບບສອບຖາມ ເພື່ອສໍາພາດກັບພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ (ຕົວຢ່າງ, ພາກສ່ວນລັດຖະບານ, ນັກວາງແຜນຂັ້ນສູນກາງ, ຂັ້ນແຂວງ ແລະ ຂັ້ນເມືອງ, ພະນັກງານໂຄງການ, ຕົວແທນຈາກອົງການທີ່ບໍ່ຂື້ນກັບລັດຖະບານ) ເພື່ອເປັນການ:

    • ໃຈ້ແຍກປະເດັນບັນຫາທີ່ໄດ້ຈາກການທົບທວນເອກກະສານ,
    • ໄດ້ຮັບມູມມອງແນວຄວາມຄິດກ່ຽວກັບວຽກງານວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ຊຶ່ງກໍາລັງໄດ້ຮັບການພັດທະນາ ແລະ ທົດລອງຈັດຕັ້ງປະຕິບັດໃນລາວ ແລະ,

    • ກໍານົດຄໍາຖາມທີ່ພົວພັນເຖິງການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ແລະ ການປະເມີນຜົນໂດຍອໍານາດການປົກຄອງຂັ້ນແຂວງ ແລະ ຂັ້ນເມືອງ.

    2. ພື້ນທີ່ສຶກສາ

    ໄດ້ກໍານົດເອົາບ້ານຈໍານວນໜຶ່ງພາຍໃນແຂວງຫຼວງພະບາງ ເພື່ອເປັນບ້ານເປົ້າໝາຍສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ ທີ່ໄດ້ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ແລະ ມອບດິນມອບປ່າມາເປັນເວລາດົນນານ. ໄດ້ສໍາພາດ ແລະ ນໍາໃຊ້ແບບຟອມສອບຖາມລົງເກັບກໍາຂໍ້ມູນກັບປະຊາຊົນພາຍໃນບ້ານ ແລະ ພະນັກງານເມືອງຈໍານວນໜຶ່ງ ໂດຍໄດ້ເກັບກໍາຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບ:

    • ຄວາມແຕກຕ່າງໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນພາຍໃນບ້ານ, ຜົນທີ່ໄດ້ຮັບທີ່ມີຕໍ່ເສດຖະກິດ-ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການປະເມີນຜົນວຽກງານດັ່ງກ່າວ,

    • ສ້າງແຜນວາດບ້ານທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງກັນລະຫວ່າງການນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ ໃນເມື່ອກ່ອນກັບປະຈຸບັນ ແລະ,

    • ຊ່ອງວ່າງລະຫວ່າງນະໂຍບາຍ (ຕົວຢ່າງ, ຄູ່ມືການວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນ) ກັບການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດຕົວຈິງ (ຂໍ້ຄົງຄ້າງທາງດ້ານການເງິນ, ຊັບພະຍາກອນມະນຸດ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈ/ຄວາມຮັບຮູ້ຂອງວຽກງານດັ່ງກ່າວ ຈາກຫຼາຍໆພາກສ່ວນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ).

    3. ການວິເຄາະແບບສົມທຽບ ແລະ ບົດລາຍງານ

    ຂໍ້ມູນທີ່ໄດ້ຈາກຫຼາຍໆແຫຼ່ງທີ່ມາ ແມ່ນໄດ້ຖືກນໍາມາວິເຄາະ ແລະ ຂຽນເປັນບົດລາຍງານຈັດພິມເຜີຍແຜ່ ພ້ອມທັງການສະເໜີຜ່ານກອງປະຊຸມ. ເອກກະສານການປະເມີນນະໂຍບາຍວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນໃນປະຈຸບັນ ກໍາລັງໄດ້ຮັບການພັດທະນາ ແລະ ປັບປຸງຄືນໃໝ່ໃນ ສປປລາວ ໂດຍສະເພາະແມ່ນພິຈາລະນາເຖິງປະເດັນການມີສ່ວນຮ່ວມ ໂດຍໄດ້ຮວບຮວມເອົາຫຼາຍພາກສ່ວນເຂົ້າຮ່ວມ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດ ແລະ ປະເມີນຜົນກະທົບ.

    • ໄດ້ມີຫຼັກຖານທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າຜົນກະທົບຂອງນະໂຍບາຍທີ່ດິນ ທີ່ມີຕໍ່ການຈັດການຄຸ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນທໍາມະຊາດໃນທ້ອງຖິ່ນ ແລະ ຍັງໄດ້ມູມມອງອັນໃໝ່ໃນທາງກວ້າງ ຈາກການວິເຄາະແບບສົມທຽບຢູ່ເຂດພື້ນທີ່ເປົ້າໝາຍສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ,

    • ສາມາດປະກອບສ່ວນໃຫ້ການວາງແຜນ ແລະ ການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດນະໂຍບາຍທີ່ດິນ ເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນຜົນກະທົບທາງລົບຈາກບັນຫາຄວາມທຸກຍາກ, ການເຊາະເຈື່ອນຂອງດິນ ແລະ ການຕັດໄມ້ທໍາລາຍປ່າ,

    • ໄດ້ລົງວາລະສານ ແລະ ປະກອບສ່ວນສະເໜີຜົນໃນກອງປະຊຸມທັງພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ. ພ້ອມທັງພັດທະນາຄວາມອາດສາມາດຂອງພະນັກງານໂຄງການທາງດ້ານວຽກງານຄົ້ນຄວ້ານະໂຍບາຍ.

    ໃນບົດສຶກສາຄົ້ນຄວ້ານີ້ ແມ່ນເປັນກິດຈະກໍາໜຶ່ງທີ່ນອນໃນແຜນງານປະເມີນຊີວະນາໆພັນ ຂອງໂຄງການ Landscape Mosaics ທີ່ໄດ້ຮັບທຶນຊ່ວຍເຫຼືອຈາກໂຄງການ SDC ແລະ ຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານພາຍໃຕ້ການຊີ້ນໍາຈາກໂຄງການ CIFOR ແລະ ສະຖາບັນ ຄົ້ນຄວ້າ ກະສິກໍາ ແລະ ປ່າໄມ້ ແຫ່ງຊາດ (NAFRI). ນອກຈາກນີ້, ທາງໂຄງການພັດທະນາຄວາມອາດສາມາດເຂດພູດອຍ (NAFRI/URDP) ກໍ່ໄດ້ສະໜັບສະໜູນທຶນຮອນໃນການຈັດຕັ້ງປະຕິບັດວຽກງານວາງແຜນນໍາໃຊ້ທີ່ດິນແບບມີສ່ວນຮ່ວມ ໃນເມືອງວຽງຄໍາ ຊຶ່ງເປັນເມືອງເປົ້າໝາຍສຶກສາຄົ້ນຄວ້າ.

ເອກກະສານ